Cavia kiezen

Afwijkingen aan de kies van een cavia:

Als de kiezen van een cavia niet goed op elkaar afslijten dan kunnen te lange kiezen ontstaan. Doordat de kiezen van een cavia hun hele leven lang doorgroeien levert dit al snel problemen op. Om problemen te voorkomen en om eventueel de stand te corrigeren is een behandeling dan noodzakelijk.

Oorzaken van afwijkende kiezen ....Een typisch voorbeeld van afwijkende kiezen bij een cavia: een brug over de tong van de voorste kiezen van de onderkaak

  • Vitamine C tekort
  • Vitamine D tekort
  • Kaakgewrichtsproblemen
  • Trauma

Welke problemen aan de kiezen komen we tegen ....

  • Een brug over de tong (haken op de onderkaak kiezen)
  • Haken die in het wangslijmvies steken (haken op de bovenkaak kiezen)
  • Vleugels op de kiezen (dit zijn extreem grote haken)
  • Slappe kiezen of losse kiezen
  • Abcessen tgv kiesproblemen
  • Afgebroken kiezen
  • Kiezen staan niet in 1 lijn
  • Kieslengte is links en rechts niet gelijk

We zullen in de komende pagina's deze problemen en de behandeling bespreken.

 

 

 

 

De normale kiezen bij een cavia

Als een cavia geboren wordt is zijn volwassen gebit al aanwezig. De cavia kan dan ook gelijk beginnen met eten.

Er zijn 16 kiezen bij de cavia aanwezig. 4 premolaren en 12 molaren, zie röntgenfoto hieronder. P = premolaar en M = molaar. Let op: de wortel van de snijtand heel ver doorloopt in de onderkaak.

kiesformule bij de cavia, let op de afwijkende slijtage van de snijtanden

In rust staan de kiezen op elkaar. Elke bovenkaak kies staat op de tegenoverliggende kies van de onderkaak. De kiezen steken normaal 2-3 mm boven het slijmvlies uit. Zie de linkerfoto hieronder.

De kiezen staan niet recht in de kaak, maar in een bocht, samen vormen ze een S zie rechtse foto.
De kiezen staan onder een hoek van 30 graden (zie foto met de geodriehoek)


Normale stand: ondersnijtand achter de bovensnijtand</p><p>en kiezen op elkaar. De kiezen staan in een hoek van 30 graden.

Foto's: links foto uit een artikel van Boehmer en Crossley,  rechts uit het boek van Vittorio Capello

Normale stand van  de kiezen van het konijn, de tong kan zich vrij</p><p>bewegen

Kauwen met de kiezen ...
De cavia kauwt met zijn kiezen, dit is een horizontale beweging. De kiezen glijden over elkaar heen en vermalen het eten. Het voer wordt vermalen door de scherpe harde glazuurrichels die boven de zachtere dentine dalen uitsteken.

Cavia kiezen, vier per kant, het oppervlakte bestaat uit glazuurrichels en dentine dalen

De lengte en de vorm van de kiezen van de onderkaak bij een cavia is hieronder te zien. ook is goed te zien dat de zijkanten van de kiezen niet mooi recht zijn maar een golvend patroon hebben.

De kiezen zijn in verhouding erg lang en zijn krom van vorm. Ook de zijkanten zijn niet mooi recht maar golvend

 

 

 

 

 

Gebitsbehandeling bij een cavia

Als een cavia een te lange kies of meerdere te lange kiezen heeft dan zal dit behandeld moeten worden. We korten de kiezen in en zorgen dat de kiezen in een juiste hoek ten opzichte van elkaar komen zodat ze weer goed op elkaar kunnen slijten. Deze gebitsbehandeling bij de cavia moet onder sedatie, anders kun je een kaakgewrichtsprobleem krijgen ....
We hebben een loepbril van Examvision om een zo goed mogelijke behandeling te kunnen uitvoeren
Onder sedatie .....
De cavia moet voor de behandeling onder sedatie, we raden sterk af om even kiezen korter te maken zonder verdoving! De kiezen kunnen dan namelijk niet goed behandeld worden en je loop thet grote risico dat de kaakgewrichten beschadigd worden. We gebruiken een narcose op maat, soms alleen injectie anesthesie met Dexdomitor ® + Ketamine ® , alternatief is een narcose met alleen Isofluraan ® met zuurstof of een combinatie van deze twee. De cavia wordt wakker in onze verwarmde zuurstof manden en ze krijgen een injectie met Antisedan ® om de verdoving weer tegen te gaan om het verdovingsrisico zo klein mogelijk te maken.


Lees verder over deze verdoving op maat ....

Voor de behandeling maken we gebruik van een sterk vergrotende loepbril van Examvision ....

Het inkorten van de kiezen ....
Het inkorten zal gebeuren door de kiezen in model te slijpen met een speciale tandheelkundige boor op een lowspeed tandheelkundige unit. De kiezen worden en in de juiste hoek en het model geslepen. De kroon is het gedeelte van de kies die boven het slijmvlies uitsteekt. We streven om de kiezen in te korten net boven het slijmvlies met een occlusaal kauwoppervlak met een hoek van 30 graden. De Kiezen kunnen tot aan het slijmvlies ingekort worden, we noemen dit radicaal inkorten. De kies bestaat uit glazuur en dentine in diverse lengte laagjes. De levende pulpa of wortels zit ver onder het slijmvlies bij de wortelpunt. Je komt hier nooit in de buurt. De kiezen groeien weer aan en de bedoeling is dat deze dan weer goed op elkaar gaan afslijten zodat de lengte weer goed wordt.


De kiezen worden ingekort en in model gebracht met een speciale tandheelkundige boor

Zie op de film hieronder hoe we de kiezen slijpen bij een cavia.

 

 

En als de kiezen heel erg ver doorgegroeid zijn?

Regelmatig zien we dat de kiezen dermate lang zijn dat je deze niet kunt inkorten met slijpen. We gebruiken dan een speciale tandheelkundige kniptang van Schweigert ®. Zie op de foto hieronder dat je deze te lange kiezen niet zomaar even weg slijpt!

Op de foto hieronder zie je de te lange kiezen bij een cavia - rechtsboven zie je hoe de kiezen er normaal uitzien - er is een occlusaal kauwoppervlak met een hoek van 30 graden. We hebben de kiezen eerst met een kniptang ingekort en daarna in de juiste hoek in model geslepen.

Cavia veel te lange kiezen record in 2014

Waarom mag je kiezen knippen en tanden niet ....
In tegenstelling tot de tanden zijn de kiezen uit meerdere lagen van glazuur en dentine in de lengte richting opgebouwd. Dit zorgt voor een stevige kies die goed te knippen is. Als je de kies knipt kun je echt partjes kies in gedeeltes weghalen. De tanden daarentegen bestaan uit een buis met een

glazuurlaag aan de voorzijde en een zachtere tand aan de achterzijde. Met knippen kan deze gemakkelijk breken en problemen veroorzaken.

Cavia kiezen kun je knippen maar de tanden niet

 

Een film hoe we de kiezen bij een cavia knippen: knip kies voor kies!

 

 

Om de kiezen in te korten gebruiken we een combinatie van knippen en slijpen.

Cavia kiezen inkorten dor knippen en slijpen

 

Een enkele hele hele lange kies ....

Je hebt records en records, op de foto hieronder is bij cavia Boas een veel te lange kies in de mond van een cavia te zien. Deze kies is afgeknipt en in model geslepen.

 

Bij deze kies is een hele lange kies te zien


De nabehandeling ....
De cavia moet snel weer aan het eten komen. Als de behandelde cavia niet diezelfde avond uit zichzelf eet dan moet het worden gedwangvoederd. We laten dwangvoederen met een mengsel van Juvenile ® + Science Selective Guinea Pig ® + water, lees verder over dwangvoeren ....,

ook laten we verweekte brokjes geven tot de cavia weer uit zichzelf goed eet.


Gedurende 2 tot 4 weken laten we een pijnstiller geven, Metacam ®, om de cavia zo snel mogelijk weer aan het eten te krijgen.


Indien nodig krijgt de cavia ook een anabool steroïd om de spieren van de kaak te versterken en op die manier wordt de slijtage van de kiezen bevorderd.

 

 

 

 

____________________________________________________________________________________


Disclaimer wat betreft de door ons hierboven genoemde diergeneesmiddelen.

NB: Er zijn bijna geen geregistreerde diergeneesmiddelen voor cavia's.
De hierboven beschreven diergeneesmiddelen zijn geregistreerd voor het gebruik bij de hond of de kat.

Indien we als behandelend dierenarts denken dat er een diergeneeskundige noodzaak aanwezig is dan mogen we via de cascades behorend bij het Diergeneesmiddelenbesluit en de Diergeneesmiddelenregeling gebruik maken van de hierboven beschreven diergeneesmiddelen bij de cavia.

Lees verder over deze cascade volgens EU model

 

Afwijkende kiezen bij een cavia

Bij een cavia kunnen verschillende afwijkingen aan de kiezen gevonden worden. De kies lengte is dan afwijkend ten opzichte van normaal. Of de kiezen links en rechts zijn niet gelijk van lengte. Ook kunnen er haken op de kiezen van de bovenkaak ontstaan of een brug van de onderkaak kiezen over de tong. Er kunnen kunnen slappe, zachte kiezen door vitamine C of D tekort ontstaan. Maar ook zien we dat er één of twee kiezen in de rij van vier dikker en breder zijn geworden, dit noemen we macrodontia of reuskiezen. Ook kunnen er abcessen door kiesproblemen veroorzaakt worden.

Normale kiezen ...
Als de kiezen goed zijn dan zie je de kiezen onder en boven 2 - 3 mm boven het slijmvlies uitsteken. De kiezen van de onderkaak laten de tong vrij zodat die goed kan bewegen. De kiezen staan in één lijn en de kiezen van de bovenkaak en de onderkaak staan in een hoek van 30° ten opzichte van elkaar. En links en rechts zijn de kiezen van de boven en onderkaak symmetrisch qua vorm en lengte.

De kiezen staan in een hoek van 30 graden en steken 2-3 mm boven het slijmvlies uit
 

Brug over de tong ...
Hieronder zijn diverse cavia's met een brugvorming van de voorste kiezen van de onderkaak over de tong heen. Er kan een symmetrische brug ontstaan - links en rechts zijn de kiezen allebei even lang. Er kan ook een asymmetrische brug ontstaan - aan één kant is er wel een haak - brugvorming over de tong en aan de andere kant niet.

Kiesproblemen geven een aanwijzing voor de oorzaak van het kaakgewrichtsprobleem

Hieronder een paar cavia's met een brug over de tong, deze werden door vitamine C veroorzaakt.

Cavia's met een brug over de tong van de 1e premolaren (kiezen) van de onderkaak

Scheve kiezen tgv een "kaakluxatie" - een overreking van de ligamenten van het kaakgewricht.
We zien helaas regelmatig cavia's met scheef afgesleten kiezen. De cavia's hebben hun kaakgewricht beschadigd door aan de tralies te hangen, op een te hard stuk voer of een ander hard voorwerp te bijten. Soms is er een duidelijk aanwijsbare oorzaak doordat een dierenarts een starre beksperder op de tanden gezet heeft bij een gebitsbehandeling zonder verdoving - waarbij de cavia hard op deze starre beksperder heeft gebeten.

Scheef afgesleten kiezen door een kaakluxatie

Geen rij kiezen in één lijn - een stephmouth .....
Soms zien we dat er geen mooie rechte kiezenrij aanwezig is. De kiezenrij vormt een zogenaamde stap we noemen dit ook een stepmouth. Op de foto hieronder zijn de twee achterste kiezen hoger dan de voorste twee kiezen.

Soms zie je bij cavia's dat de kiezenniet in 1 lijn staan, er zit een zogenaamde stap in de kiezenrij
 

We kijken de kiezen na of ze een normaal kauwoppervlak wat betreft glazuur patroon en breedte van de kiezen hebben ....

Ook kijken we de kiezen na of er afwijkende kiezen qua kleur, vorm en structuur zijn In principe moeten alle kiezen in een rij (van 4 kiezen) er hetzelfde uitzien.

 

Cavia kiezen in detail nakijken hoe het glazuur oppervlak eruit ziet tov de andere kiezen

Even het normaalbeeld van een cavia kies:

Normaal beeld van een cavia hoe ziet een normale cavia kies eruit

Soms zijn er duidelijke afwijkingen te zien, soms is het heel subtiel. In principe zijn alle kiezen even breed en is het kauwoppervlak hetzelfde qua glazuurrichels en dentine dalen. We kunnen deze kiezen mooi in beeld brengen met onze video-endoscoop.

 

Cavia afwijkende kies is goed te zien met een video-endscoop en dentale röntgenfoto's


En nog een voorbeeld van een afwijkende kies van een cavia

 

Afwijkende kies bij een cavia
 

We kunnen met deze video-endoscoop heel goed haken op de kiezen bij een cavia in beeld brengen

Cavia met een haak op de kies met een slijmvlies wond

 

We kijken met de bekinspectie met behulp van een loepbril en met een video-endoscoop de kiezen goed na of er afwijkingen zien. Ook maken we gebruik van dentale digitale röntgenfoto's met een CR7 van Durr dental om de kies structuur te bekijken en kunnen dan zien of er afwijkingen aan de kieswortel zijn.

 

 

 

 

 

Brug over de tong bij de cavia

 

Als de kiezen van de cavia niet voldoende op elkaar afslijten kunnen er haken op de kiezen of beter te lange kiezen van de onderkaak ontstaan. Deze kunnen zo groot worden dat ze tegen of zelfs over de tong heen groeien, we noemen dit een brug over de tong.

Een brug van de 1e kiezen van de onderkaak over de tong


Door de brug over de tong wordt de tongbeweging belemmerd en de cavia kan niet goed meer eten.

De cavia kan dan alleen nog maar zacht voer eten, want kan hooi of ander hard eten niet goed meer tussen de kiezen vermalen.


Symptomen van haken op de kiezen ....

  • Vermageren
  • Wel aandacht in eten maar vervolgens niet willen eten
  • Eet alleen zacht voer => eet geen hooi of harde brokjes - caviavoer
  • Vormt proppen voer in de mond, kan het eten niet wegkrijgen
  • Kan speekselen - krijgt een natte kin / hals


Oorzaken van een brug over de tong ....
Er werd altijd gedacht (zie literatuur) dat de kiesverlenging ontstaat doordat er verkeerde voeding wordt gegeven. Hierdoor blijven de kiezen groeien en door de te lange kiezen wordt de onderkaak naar voren gedrukt, de bek wordt opengedrukt en de snijtanden slijten niet meer op elkaar. Hierdoor worden ook de kaakspieren opgerekt. Een soort cascade of domino effect.

Naar ons idee is niet het soort voer de oorzaak maar:

1. Indien er een symmetrische brug van kiezen over de tong aanwezig is - Vitamine C tekort:
=> links en rechts zijn de verlengde kiezenvan de onderkaak gelijk qua vorm en lengte.

Door vitamine C tekort kunnen er pijnlijke kaakgewrichten ontstaan en kaakspier problemen. De onderkaak wordt dan niet sterk genoeg naar voren en achter bewogen, omdat de kaakgewrichten pijn doen. Ook wordt de onderkaak niet hard genoeg naar de bovenkaak getrokken, omdat er een spierverslapping is. Er ontstaan dan haken op en/of een brugvorming van de voorste kiezen van de onderkaak. Deze brugvorming van de onderkaaks kiezen is symmetrisch, links en rechts is de afwijking qua vorm en lengte hetzelfde. Lees verder over vitamine C tekort ....

2. Indien er een asymmetrische brug van kiezen over de tong aanwezig is -  ten gevolge van kaakgewrichtsproblemen - abces
=> Links en rechts niet gelijk qua vorm en lengte


Op deze pagina gaan we in op een symmetrische brug over de tong ....


Vitamine C tekort voorbeeld:
Cavia Tuffie had een vitamine C tekort. Tuffie had moeite met eten, was sterk vermagerd en kwijlde veel ....

Een cavia met een brug over de tong

Een cavia met een brug over de tong heeft een natte kin en is sterk vermagerd

Aan de tanden zie je al dat er een probleem met de kiezen is ....
Aan de tanden kun je zien of er een kiesprobleem is: kijk naar de tandlengte en de tandslijtage.
Ook kan je dierenarts in de mond van de cavia naar de kiezen kijken.

GEBRUIK NOOIT ZONDER VERDOVING EEN BEKSPERDER ! lees verder over de bekinspectie ...

Gebruik een verdoving ....De cavia mond wordt door wangsperders open gehouden
Om de brug van de kiezen te verwijderen moet de cavia eerst onder verdoving worden gebracht.
Een cavia is zonder verdoving niet te behandelen:

  1. De bek van de cavia erg nauw, waardoor je bij de wakkere cavia slecht zicht hebt op de kiezen.
  2. De cavia kan zich zo sterk verzetten tegen de behandeling dat een kaakgewricht beschadigd kan worden.

Omdat we een lage dosering gebruiken is het narcose risico klein en vergelijkbaar met die bij de hond of kat. Met een pijnstiller beginnen we al voor dat de behandeling begint.

De behandeling ....
Als de cavia verdoofd is wordt het bekje met wangspreiders zodanig open gehouden dat we optimaal zicht hebben op de kiezen. Vervolgens kunnen de kiezen ingekort worden.

We gebruiken speciale tangen om de kiezen te knippen en een tandarts low speed boor die de kiezen kort slijpt. Met de boor slijpen we de kiezen zo dicht mogelijk op het tandslijmvlies weg en in een fysiologische stand van 30 graden op elkaar.
 
Nadat de kiezen kort geslepen zijn, zijn ze echt kort: zie hieronder.

Kiezen zijn kort geslepen

 

Nabehandeling ....

1. Zorg dat de cavia blijft eten: indien de cavia niet uit zichzelf eet dan moet het worden gedwangvoederd.

We laten ook geweekte brokjes geven van Science Selectve Cavia. Dit zachte voer kan de cavia zelf wegkrijgen - vermalen tussen de kiezen.

2. Geef ook een pijnstiller (Metacam ®)

3. Zorg dat er vitamine C wordt gegeven. Geef elke dag een tablet van 50 - 70 mg per dag.Een masker wordt gebruikt om de onderkaak tegen de bovenkaak aan te drukken

Om de kaakspieren te herstellen en daardoor de afslijting van de kiezen te herstellen moet er een hulp aan de kaakspieren worden gegeven. In Canada is er een soort masker dat door de cavia hiervoor een groot deel van de dag gedragen moet worden, de chin sling.

Het is van neopreen en heeft als functie de onderkaak tegen de bovenkaak getrokken wordt. Lees verder over de chin sling ....

4. In plaats van de chin sling gebruiken wij een anabool steroid injectie ....

Wij gebruiken een injectie met een anabool steroid (Nandrosol ®) , dit heeft naar ons idee dezelfde werking als het mondmasker of de chinsling. De spieren worden sterker en trekken de onderkaak steviger tegen de bovenkaak aan.

5. Als de kiezen gelig zijn en slap aanvoelen als we ze knippen dan geven we ook een vitamine D injectie.

 

Hoe vaak moet deze behandeling worden herhaald ....

Onze ervaring is dat als er een vitamine C tekort is dat we de cavia met een eenmalige behandeling goed kunnen krijgen. Met een paar weken pijnstilling en een korte periode dat er moet worden gedwangvoederd. Natuurlijk moeten er wel elke dag een vitamine C tablet worden gegeven.

 

Voorkom kiesproblemen: geef elke dag een tablet vitamine C

 

 

 

 

_____________________________________________________________________________________________

Disclaimer wat betreft de door ons hierboven genoemde diergeneesmiddelen.

NB: Er zijn bijna geen geregistreerde diergeneesmiddelen voor cavia's.
De hierboven beschreven diergeneesmiddelen zijn geregistreerd voor het gebruik bij de hond of de kat.

Indien we als behandelend dierenarts denken dat er een diergeneeskundige noodzaak aanwezig is dan mogen we via de cascades behorend bij het Diergeneesmiddelenbesluit en de Diergeneesmiddelenregeling gebruik maken van de hierboven beschreven diergeneesmiddelen bij de cavia.

Lees verder over deze cascade volgens EU model ....

Joomla SEF URLs by Artio