Kat kiezen trekken

Helaas komt het voor dat we een kies of soms zelfs alle kiezen bij een kat moeten trekken. We spreken dan van een extractie van een kies of een totaal extractie van alle kiezen.

Het trekken van een kies is niet makkelijk,  als dierenarts moet je er wel de juiste tandheelkundige materialen voor hebben om dit kunstje te beheersen. Er kunnen namelijk complicaties optreden varierend van afgebroken tanden of kiezen, oogbeschadigingen, breuken in de schedel tot zelfs aan gebroken onderkaken toe.

De kiezen zijn lastig om te trekken en het is een kunst om het op de juiste manier uit te voeren. Een tandheelkundige unit met high en lowspeedboor is hierbij onontbeerlijk en een tandheekundige röntgensensor en een loepbril is een zeer grote meerwaarde.

Ook is het aanwezig zijn van een tandheelkundig instrumentarium dat je bij honden niet voldoende, want je moet met diverse kleine tot zeer kleine elevatoren en luxatoren werken. Dit zijn tandheelkundige instrumenten die tussen de kies en het bot gestoken kunnen worden en door druk uit te oefenen zullen de lamellen in de tandkas die de kieswortel vasthouden afbreken en komt de kieswortel los.

Er zijn in de literatuur 2 gebitsextractie technieken te vinden bij katten ....

Gesloten extractie ....

De gesloten extractie is een extractie waarbij geen bot wordt weggenomen of gingiva wordt ingesneden. Deze wordt vooral gebruikt bij de extractie van tanden en kiezen die 1 wortel hebben.

Chirurgische (open) extractie ....

 Bij een chirurgische extractie wordt  een stuk van het bot verwijderd na het maken van een gingivaflap.De kies met meervoudige wortles wordt doorgeboord en daarna wordt het gebitselement getrokken. Deze techniek is vooral geschikt bij hoektanden, kiezen met FORL's en kieswortelresten.

Zie voor meer informatie over beide technieken de pdf over chirurgische extractie technieken bij de kat ....

Wij gebruiken een half geopende extractie of gemodificeerde gesloten extractie  ....

Als tandheelkundige katten dierenartsen hebben we onze eigen manier van het trekken van de kiezen bij katten ontwikkeld.  We werken rechtstandig en benaderen de kiezen van bovenaf. We boren de kies tussen de kieswortels door en maken op die manier van elke kieswortel een op zich zelf staande kies.

Door de smale luxatoren of wortelheffers die we gebruiken kun je met minimale kracht de kiezen los maken en trekken. Als je teveel kracht op een wortel (= kies onder het slijmvlies) uitoefend dan kan deze afbreken van de kroon (= kies boven het slijmvlies). Ook kan er een klein stukje van de wortel afbreken, deze mini fractuur is alleen met een tandheelkundige loepbril te zien en niet met het blote oog. Echter de kieswortelrest of dit lullige kleine stukje kiesrest kan voldoende zijn om een probleem als FCGS te laten bestaan.

Alles moet er 100% uit zeker bij FCGS ....

Als er FCGS (= Feline Chronic Gingivitis Stomatitis) of gingivitis-stomatitis-pharyngitis aanwezig is dan is het superbelangrijk dat alle kiezen inclusief de kieswortels volledig (=100 %) getrokken worden. Als er een wortelrest aanwezig blijft dan zal het probleem blijven bestaan.

Vaste werkvolgorde bij totaal extracties ....

De kat wordt eerst een verdoving gegeven. Als de kat slaapt wordt er een pijnstiller en een antibioticum gegeven. ook geven we een onderhuids infuus met daarin glucose om de vocht en energie huishouding op peil te houden. De kat wordt naar onze tandheelkunidge operatiekamer gehaald en op een warmtemat gelegd. Het is belangrijk dat de kat warm gehouden wordt want bij het doorboren van kiezen gebruiken we waterkoeling en dan kunnen de katten afkoelen. We intuberen de kat en leggen ze aan de gasanesthesie met zuurstof en isofluraan. We gebruiken een anesthesiebewakingssysteem om de diepte van de verdoving in de gaten te houden.

Als we alle kiezen bij een kat moeten trekken dan werken we volgens een vaste volgorde. Eerst worden er eventueel rondom digitale röntgenfoto's gemaakt om de kiezen en vooral kieswortels in beeld te brengen. We noemen dit een full mouth opname.

Eerst beginnen we met de rechter (of linker) bovenkaak ....

We beginnen met de achterste kiezen van de bovenkaak (de 109-209). Daarna wordt de grootste kies van de bovenkaak (de 108-208) doorgeboord net voor de grote achterste wortel. Het is belangrijk om deze 3 wortel kies volledig  te splijten. Hierna wordt de grote wortel losgemaakt en getrokken. Hierna kunnen de 2 voorste wortels weggehaald.

Hierna boren we de bovenkant van kroon van de 107-207 eraf en boren we rechtstandig tussen de 2 wortels door. Elke wortel wordt apart verwijderd. Hierna wordt de 106-107 getrokken, deze heeft maar 1 wortel.

Controle foto's ....

Ter controle maken we een röntgenfoto van kaakhelft of alle kieswortels 100% eruit zijn.

Bot wegslijpen en slijmvlies hechten ....

Daarna wordt met een periostelevator het slijmvlies van het bot losgemaakt en dan boren we de scherpe randen van het bot weg met een botfrees of gebruiken een kleine rongeur om het bot weg te knabbelen. Het losgemaakte slijmvlies wordt daarna aan elkaar vastgemaakt met hechtingen. We gebruiken een vicryl rapide 4-0, dit is een hechtdraad die maar kort aanwezig is en na een paar dagen zelfs volledig is opgelost.

Daarna de onderkaak ....

Als de bovenkaak klaar is is de onderkaak aan dezelfde zijde aan de beurt. Eerst is de moeiijkste kies van de kat aan de beurt de achterste onderkaakskies (de 309-409). Deze heeft een hele smalle/dunne achterste wortel. Als je deze kies niet goed doorboort dan kan deze dunne wortel heel makkelijk afbreken en dan is deze alleen met een hele dunne en smalle elevator te extraheren!

Dit is geen kunstje meer maar een ware nachtmerrie als je niet de juiste tandheelkundige instrumenten hebt!

De achterste wortel wordt losgemaakt en getrokken en daarna wordt de grote voorste wortel eruit gehaald. De middelste kies (de 308-408) is daarna aan de beurt. De kroon wordt eraf geboord en de wortels worden gescheiden en daarna apart getrokken. Hierna wordt de voorste kies (de 307-407) wordt daarna van de kroon ontdaan en de wortels worden gescheiden en getrokken.

Hierna worden controle foto's gemaakt, het slijmvlies wordt los geprepareerd, het bot wordt ingekort en het slijmvlies wordt gehecht.

Recovery ....

Als alle kiezen volledig getrokken zijn dan is de operatie geslaagd en kunnen we de kat wakker laten worden. We halen de tube uit de luchtpijp en de kat wordt in een verwarmde zuurstofmand inonze opname gelegd. De kat krijgt een injectie met een middel dat de verdoving tegen gaat. Zodra de kat wakker genoeg is kan het naar onze verwarmde opnamekooi verplaatst worden.

Dezelfde dag naar huis of een nachtje blijven ....

Het merendeel van de katten kan na deze operatie dezelfde dag weer naar huis, maar sommige katten zijn wat onder de indruk na een dergelijk lange operatie en blijven liever een nachtje in onze verwarmde opname. Als de kat naar huis gaat dan geven we een antibioticum en pijnstiller mee en vloeibaar voedsel.

Controle ....

Na 1 dag hebben we telefonisch contact over hoe het gaat en na 1 of 2 weken willen we de kat terugzien om te controleren of alles goed gaat.

Kosten van deze operatie ....

Een totale extractie van alle kiezen bij een kat doe je niet even snel. Als je het goed wilt doen als dierenarts dan ben je er snel 1,5 - 2 uur mee bezig, deze tijd in combinatie met speciaal tandheelkundig instrumentarium, een loepbril en tandheelkundige röntgenfoto's inclusief gasanesthesie en medicijnen tijdens en na de operatie kom je al snel aan een bedrag van 500-600 euro. Als je daarbij bij een ziekte als FCGS ook nog virustesten (FeLV/FIV/Calici)  wilt uitvoeren en virbagen omega oraal wilt geven gedurende 6 weken dan moet je er 100-150 euro erbij optellen. Deze kosten worden gemaakt in een periode van 3 - 4 maanden. Mochten er een pathologisch onderzoek worden uitgevoerd dan komen er nog extra kosten bij.

Goedkoop is duurkoop ....

Helaas is goedkoop duurkoop. Het trekken van de kiezen bij een kat is echt wat anders dan het trekken van de kiezen bij een hond. Er breekt in tegen stelling tot bij de hond namelijk bij de kat al snel een stukje kies af er blijft een stuk kieswortel achter en dan blijft een probleem als FCGS bestaan. In het verleden dacht ik er ook makkelijker over dan heden ten dage en ik trek nu 1,5 tot 2 uur uit voor een totale kiesextractie bij een kat met gebruik van luxatoren van SDI , een tandheelkundige unit Ultima 500, een loepbril van Examvison, een tandheelkundige röntgenbuis en digitale röntgensensor van EVA. Van zelf sprekend leggen we de kat aan de gasanesthesie en laten het tijdens de recovery in verwarmde zuurstof kooien bijkomen.

Als dierenarts doe je dit trekken niet zomaar eventjes en zul je eerst moeten investeren voordat je de kiezen op de juiste manier uit de kat kan halen.

.